GoedTV

Ontbossing

Hout is bruikbaar voor onnoembaar veel doeleinden; een natuurlijke en duurzame grondstof. Maar houtgebruik kent een groot nadeel: jaarlijks verdwijnt 12 miljoen hectare bos. Omdat dit niet zorgvuldig gebeurt, zal het bos zich niet of nauwelijks herstellen.

Oerbossen


Oerbossen zijn uitgestrekte wouden van duizenden, soms zelfs miljoenen jaren oud. Het zijn ingewikkelde en kwetsbare ecosystemen. Negentig procent van alle plant- en diersoorten die op land voorkomen, tref je alleen aan in oerbossen. Het tropische regenwoud is het duurzaamste systeem dat je je op aarde kunt voorstellen. Diversiteit is de basis van de duurzaamheid.

Bossen leveren ons veel nuttige producten, maar ook voedsel en grondstoffen voor medicijnen. Bossen hebben bovendien een gunstige invloed op het klimaat, onder meer omdat ze CO2 (kooldioxide) vastleggen. De CO2 uitstoot is de oorzaak van het broeikaseffect.

Onverantwoorde kap


Bij volledige kap in een oerbos worden alle bomen op een stuk grond in één keer gekapt. Hierna worden soms de overgebleven, economisch niet interessante, bomen in brand gestoken. Daardoor kan de vruchtbare bodem wegspoelen of wegwaaien en nieuwe bomen kunnen nauwelijks of niet meer op deze plekken groeien. Het herstel van nieuw oerbos is dan ook een langdurig proces, vooral in de tropen en bergachtige gebieden.

Volledige kap komt ook in productiebossen of plantages voor. Na de kap worden nieuwe bomen gezaaid of geplant. Zo ontstaan bospercelen met allemaal dezelfde bomen van allemaal dezelfde grootte. Deze bossen zijn onaantrekkelijk voor andere planten en voor dieren. Indonesie is ongeveer geruineerd door de kap van bos, in Afrika zijn grote stukken bos volledig vernietigd, maar ook in Europa zijn heel veel oerbossen vernietigd. Alleen in Polen is nog een klein stuk oerbos overgebleven.

Duurzaam bosbeheer


Duurzaam bosbeheer betekent dat er selectief gekapt wordt. Alleen die bomen worden gekapt die echt bruikbaar zijn. Hiervoor in de plaats wordt een nieuwe boom geplant of zaailingen krijgen de kans om de plaats van de gekapte bomen in te nemen. Wanneer dit op de juiste manier gebeurt, blijft de rijkdom van het bos gehandhaafd.

Keurmerken


Hout uit gegarandeerd duurzaam beheerde bossen hebben het FSC-keurmerk, PEFC keurmerk, en/of dragen het Keurhoutlogo. Dit betekent dat de bosbeheerder een goed systeem van beheer heeft, zich laat controleren door een onafhankelijke certificerende organisatie en er voor zorgt dat het hout uit zijn bos gescheiden blijft van hout uit andere bossen. Zo blijven de functies van bomen en het bos in stand. 

Heeft het hout geen keurmerk, dan is in het algemeen hout dat is geoogst in een productiebos milieuvriendelijker dan hout dat is geoogst in ongerepte oerbossen. Op Milieucentraal.nl vindt u een lijst van houtsoorten die grotendeels uit Europese productiebossen komen

Oerbos in uw boodschappentas


Oerbossen worden niet alleen gekapt voor hout of papier; Het gaat vaak om de aanleg van soja- en oliepalmplantages. De grondstoffen soja, palmolie en houtpulp zijn terug te vinden in enorm veel producten, die u gewoon bij de supermarkt koopt: van margarine tot chips, van vleeswaren tot toiletpapier. Zonder dat u het beseft, leveren de dagelijkse boodschappen dus een bijdrage aan de ontbossing wereldwijd.


  • Palmolie zit in 60 procent van de supermarktproducten, bijvoorbeeld in chocolade, koekjes, pindakaas, zeep en lippenstift. In Indonesië en Maleisië worden op grote schaal de laatste oerbossen van Azië platgebrand om ruimte te maken voor oliepalmplantages. Een nieuwe bedreiging voor de bossen is het gebruik van palmolie als brandstof voor auto's of om elektriciteit mee op te wekken.

  • Soja wordt als plantaardige olie in voedsel verwerkt, maar het is vooral populair als veevoer.  Voor onze vleesconsumptie wordt op grote schaal ontbost in Zuid-Amerika, ook in de Amazone. Bovendien zit soja in veel sauzen, soepen en broodbeleg.


Wat kunt u doen?



  • Let bij de aankoop van hout op het keurmerk (FSC). Zo weet u zeker dat het hout afkomstig is uit duurzaam beheerde bossen.

  • Wees zuinig met papier, niet alleen thuis, maar ook op het werk. Let bij de aankoop van papier op de keurmerken: Kringlooppapier en papier met een FSC-certificaat sparen de oerbossen. Spaar oud papier op en lever dat in voor hergebruik.

  • Ook in Eko- of Fair Trade-producten kán soja of palmolie zitten, wat betekent dat ook deze producten niet altijd gegarandeerd oerbosvrij zijn. Producten met Eko- of Fair Trade-keurmerk worden wel duurzamer geproduceerd. Het is dan ook altijd beter om deze producten te kopen dan producten zonder keurmerk.


 Koop oerbosvrij!


Als consument is het haast niet mogelijk om duurzaam boodschappen te doen. Nog steeds komen massa's producten ons land binnen die hebben bijgedragen aan ontbossing. Wereldwijd is nog slechts 20 procent van de oerbossen intact. Greenpeace is daarom begonnen met de campagne Oerbosvrij en dringt er bij de overheid op aan om concrete maatregelen te nemen om te garanderen dat alle producten op de Nederlandse markt oerbosvrij zijn. Greenpeace lanceert een lijst met producten waar soja of palmolie in verwerkt zit, om te laten zien dat het op dit moment vrijwel onmogelijk is om oerbosvrij boodschappen te doen. Klik hier voor meer informatie en de lijst met producten.


Meer weten?



  • Fscnl.org: digitale leveranciersgids, waar per toepassing kan worden gezocht naar een FSC-houtsoort en de bijbehorende leverancier

  • Vvnh.nl: Vereniging van Nederlandse Houtondernemingen

  • Wnf.nl: Het Wereld Natuur Fonds heeft een brochure over bossen, ook voor jongeren. Wereld Natuur Fonds

  • Houtinfo.nl: Centrum Hout; informatie over houtsoorten, toepassingen, onderhoud, constructies, duurzaam bosbeheer etc.

  • Earth.google.com: de effecten van menselijk handelen te zien vanuit de lucht

  • Greenpeace.nl

  • Inkoopduurzaamhout.nl: Alles over inkoop en criteria Duurzaam Hout


Webredacteur: Christa Smits

Trefwoorden

bossen - Hout - houtkap - houtsoorten - oerbos.bos - tropisch bos.ontbossing
Herman Wijfels Innovatieprijs 2010 - Schrijf nu in!

Get Adobe Flash player