CO2-uitstoot van staal: waarom dit de bouw- en infrasector onder druk zet
Staal is overal in de gebouwde omgeving aanwezig: van constructiebalken tot wapening, van damwanden tot hekwerken. Diezelfde alomtegenwoordigheid maakt staal ook tot een van de grootste CO2-bronnen binnen de bouw- en infrasector. Wereldwijd is de staalindustrie verantwoordelijk voor circa 9 procent van de totale CO2-uitstoot, een aandeel dat vergelijkbaar is met de gehele luchtvaartsector.
Waar die uitstoot vandaan komt
De grootste CO2-bron is de traditionele productie van primair staal via de hoogoven, waarbij ijzererts met cokeskolen wordt gesmolten. Dit proces stoot indicatief circa 1.800 kilo CO2 per ton staal uit. Een alternatieve, minder vervuilende route is de elektrische boogoven, waarbij schroot wordt omgesmolten. Afhankelijk van de energiemix ligt de uitstoot hier tussen de 500 en 800 kilo per ton.
Waarom dit voor bedrijven relevant wordt
Opdrachtgevers stellen in aanbestedingen steeds vaker eisen aan de CO2-voetafdruk van gebruikte materialen
De MPG-berekening van een bouwproject wordt direct beïnvloed door de gekozen staalvariant
CSRD-rapportageverplichtingen vragen om inzicht in Scope 3-emissies, waar ingekocht staal onder valt
Europese regelgeving zoals het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) maakt CO2-intensief geïmporteerd staal geleidelijk duurder
De alternatieven op een rij
Naast de gangbare primaire en gerecyclede staalroutes bestaan er inmiddels varianten met een aanzienlijk lagere CO2-uitstoot. Circulair geproduceerd nieuw staal via de elektrische boogoven, gecombineerd met groene stroom, kan uitkomen op een uitstoot van circa 130 kilo CO2 per ton. Donorstaal, waarbij bestaande staalprofielen zonder smeltproces worden hergebruikt, gaat nog verder: hier ligt de uitstoot indicatief tussen de 0 en 100 kilo per ton.
Hoe controleer je de CO2-claim van een leverancier?
De betrouwbaarste manier is een Environmental Product Declaration (EPD), een genormaliseerd document conform ISO 14025 en EN 15804, dat de milieu-impact van een specifiek product over de volledige levenscyclus beschrijft. Een generieke merkclaim zonder EPD-onderbouwing biedt minder zekerheid dan een productspecifieke verklaring.
EECULAIR publiceert bijvoorbeeld een eigen CO2-label voor de CO2-uitstoot van staal die het bedrijf levert, met een score die aantoonbaar lager ligt dan reguliere staalproductie.
Veelgestelde vragen
Hoeveel CO2 stoot de productie van nieuw staal gemiddeld uit?
Primair staal via de hoogoven stoot indicatief circa 1.800 kilo CO2 uit per ton. Staal geproduceerd via de elektrische boogoven, met schroot als grondstof, komt afhankelijk van de energiemix uit tussen de 500 en 800 kilo per ton.
Wat is het verschil tussen gerecycled en circulair staal in CO2-termen?
Gerecycled staal via een elektrische boogoven met een gangbare energiemix stoot doorgaans 500 tot 800 kilo CO2 per ton uit. Circulair geproduceerd staal, waarbij groene stroom en een zuivere schrootstroom worden gebruikt, kan dit terugbrengen tot circa 130 kilo per ton.
Waarom is de CO2-uitstoot van staal relevant voor mijn MPG-berekening?
De Milieuprestatie Gebouwen (MPG) wordt direct beïnvloed door de milieudata van de gebruikte materialen, inclusief staal. Een staalvariant met een lagere CO2-uitstoot, onderbouwd met een EPD, verbetert de MPG-score van een project direct.
Wat is een EPD en waarom is dat belangrijk bij staal?
Een Environmental Product Declaration is een gestandaardiseerd document dat de milieu-impact van een specifiek product beschrijft over de hele levenscyclus. Bij staal is dit de betrouwbaarste manier om een CO2-claim te onderbouwen, in plaats van te vertrouwen op een algemene merkbewering.
Wat is CBAM en wat betekent het voor staalinkoop?
Het Carbon Border Adjustment Mechanism is een Europese heffing op geïmporteerde producten met een hoge CO2-uitstoot, waaronder staal uit regio's met lagere CO2-beprijzing. Dit maakt CO2-intensief geïmporteerd staal geleidelijk duurder ten opzichte van Europees, minder vervuilend geproduceerd staal.
Conclusie
De CO2-uitstoot van staal is geen abstract, wereldwijd probleem meer, maar een factor die steeds directer doorwerkt in aanbestedingen, rapportageverplichtingen en Europese regelgeving. Bedrijven die nu al inzicht hebben in de milieu-impact van hun staalinkoop, en kiezen voor aantoonbaar CO2-armere varianten, staan er beter voor naarmate deze eisen verder aanscherpen.