Duurzame smartphone kiezen: hier kun je op letten

De productie van smartphones vraagt om grote hoeveelheden grondstoffen en energie. Daarnaast spelen er vragen rondom arbeidsomstandigheden en de herkomst van bepaalde materialen. Wil je bewuster met elektronica omgaan? Dan kan je bij aanschaf verder kijken dan alleen prijs en specificaties. De levensduur, repareerbaarheid en gebruikte materialen geven bijvoorbeeld een beter beeld van hoe duurzaam een smartphone daadwerkelijk is.

Levensduur als uitgangspunt

Een van de belangrijkste factoren bij het kiezen van een duurzame smartphone is de verwachte levensduur. Hoe langer een toestel meegaat, hoe minder snel er een nieuw exemplaar nodig is. In de praktijk wordt die levensduur niet alleen bepaald door de kwaliteit van de hardware. Ook de periode waarin een fabrikant software- en beveiligingsupdates aanbiedt speelt een belangrijke rol. Een smartphone kan technisch nog prima functioneren, terwijl de softwareondersteuning op een gegeven moment stopt. Zeker beveiligingsupdates zijn belangrijk wanneer je een toestel meerdere jaren wilt blijven gebruiken. Het is daarom verstandig om voor aankoop te controleren hoelang een fabrikant updates voor het betreffende model belooft. Daarnaast speelt repareerbaarheid een belangrijke rol. Een versleten batterij of gebarsten scherm hoeft niet het einde van een smartphone te betekenen wanneer deze onderdelen vervangen kunnen worden. Kijk daarom ook naar de beschikbaarheid van reserveonderdelen en de mogelijkheden voor reparatie.

Materiaalgebruik en herkomst van grondstoffen

Smartphones bestaan uit veel verschillende materialen en bevatten onder meer lithium, kobalt, tin en andere metalen. De winning en verwerking van deze grondstoffen kunnen gevolgen hebben voor mens en milieu. Sommige fabrikanten proberen daar rekening mee te houden door meer gerecyclede of verantwoord gewonnen materialen te gebruiken. Ook transparantie over de productieketen kan iets zeggen over de aanpak van een fabrikant. Wordt duidelijk gemaakt waar belangrijke grondstoffen vandaan komen? Zijn er programma's voor betere arbeidsomstandigheden? En welk deel van de gebruikte materialen is gerecycled? Steeds meer smartphones bevatten bijvoorbeeld gerecycled aluminium, plastic of andere materialen. Dat maakt een toestel niet automatisch volledig duurzaam, maar materiaalgebruik is wel een onderdeel dat je bij verschillende modellen kunt vergelijken.

Een mooi voorbeeld

Wie op zoek is naar een smartphone waarbij duurzaamheid een belangrijke rol speelt, komt al snel uit bij de Duurzame Fairphone 6 Plus. Fairphone kiest voor een modulair ontwerp, waardoor verschillende onderdelen afzonderlijk vervangen kunnen worden wanneer ze kapot of versleten zijn. Daarbij is het toestel zo ontworpen dat gebruikers verschillende reparaties zelf kunnen uitvoeren. Denk bijvoorbeeld aan het vervangen van de batterij, het scherm of een camera. Fairphone verkoopt hiervoor losse onderdelen en biedt instructies voor de reparatie. Voor sommige reparaties heb je wel eenvoudig gereedschap nodig. Daarnaast besteedt Fairphone aandacht aan de herkomst van materialen, arbeidsomstandigheden binnen de productieketen en langdurige softwareondersteuning. Juist de combinatie van deze punten maakt het merk interessant voor mensen die bij de aanschaf van een smartphone duurzaamheid zwaarder willen laten meewegen.

Energieverbruik en milieucertificeringen

Ook energieverbruik kan worden meegenomen bij het vergelijken van smartphones. Toch is het goed om dit in perspectief te plaatsen. Niet alleen het opladen van een telefoon heeft invloed op het milieu. Ook de productie van telefoons heeft een grote impact op het milieu. Sinds 2025 vallen smartphones en tablets in de Europese Unie bovendien onder nieuwe regels voor energielabels. Op zo'n label staat informatie over energie-efficiëntie, de verwachte batterijduur, valbestendigheid en repareerbaarheid. Dat maakt het makkelijker om toestellen op meerdere punten met elkaar te vergelijken. Daarnaast bestaan er onafhankelijke certificeringen die breder naar duurzaamheid kijken. Daarbij kunnen onder meer materiaalgebruik, arbeidsomstandigheden, levensduur en recycling worden meegenomen. Zulke informatie kan helpen om de duurzaamheidsclaims van fabrikanten beter te beoordelen.

Een nieuw duurzaam toestel is niet altijd de duurzaamste keuze

Een veelgemaakte fout is om ervan uit te gaan dat het kopen van een nieuwe, duurzamere smartphone automatisch beter is dan het blijven gebruiken van je huidige toestel. Wanneer je telefoon nog goed functioneert, is langer gebruiken vaak een logische eerste stap. Ook een versleten batterij of beschadigd onderdeel hoeft niet direct aanleiding te zijn voor vervanging. Als reparatie mogelijk en financieel redelijk is, kun je de levensduur van het toestel daarmee verlengen. Is je smartphone uiteindelijk wel aan vervanging toe? Dan kun je naast een nieuw duurzaam model ook naar refurbished toestellen kijken. Daarmee krijgt bestaande elektronica opnieuw een gebruiker. Welke optie het beste is, hangt uiteindelijk af van de staat van je huidige telefoon en wat je van een nieuw toestel nodig hebt.