Equador in balans, Nederland in toptien aardeverbrassers
De Golfstaatjes Qatar, Koeweit en Verenigde Arabische Emiraten zijn de grootste verbrassers van de wereld. Ook Nederland komt er niet best van af: we stegen twee treetjes op de ranglijst van de ecologische voetafdruk.
Als alle wereldburgers evenveel zouden consumeren als Nederlanders, dan hebben we drie en een halve aardbol nodig, blijkt uit het woensdag 15 mei gepubliceerde Living Planet Report 2012 van het Wereld Natuur Fonds. Daarin worden de ecologische voetafdrukken van alle landen vergeleken, een maat waarin milieubelasting wordt omgerekend in (bioproductief) aardoppervlak. Ofwel: hoeveel beslag legt de consumptie van de inwoners van een land gemiddeld op de aarde. Veel te veel, blijkt maar weer.
Verenigde Arabische Emiraten hoog, Ecuador laag
Opvallend: de inwoners van de Verenigde Arabische Emiraten staan na jaren niet meer op één. Op de ladder van grootste ecologische voetafdrukken staat het land nu op drie, na Qatar en Koeweit. Om van de eerste plaats te komen, hebben de Verenigde Arabische Emiraten geinvesteerd in onder meer hernieuwbare energie en duurzamer bouwen. Die inzet heeft geloond.
Ook Ecuador vindt Juffermans een goed voorbeeld van hoe een land met zijn voetafdruk om kan gaan. Maar Ecador staat dan wel pas op plek 71 en heeft een grote rijkdom aan biodiversiteit: ‘Ecuador merkte dat haar voetafdruk de biocapaciteit net overschreed, en ondernam actie om er weer binnen te komen. Uniek dat een land daar beleid op maakt.’
Nederland in toptien: 6,3 ha.
Nederland is twee plaatsjes opgeschoven in de lijst van landen; per 2008 (het meest recente jaar waar gegevens over zijn) staat ons land op plek 9 met 6,34 ‘mondiale hectare’ aan ecologische voetafdruk. In 2007 was dat 6,2 en in 2005 nog 5,8. Het WNF legt bij het Report uit dat Nederland door het overmatige consumptiepatroon sterk afhankelijk is van import uit andere landen. Want jaarlijks wordt zes keer zoveel productieve grond gebruikt als binnen de eigen landsgrenzen beschikbaar is. Juffermans:'We consumeren gewoon erg veel.’
Fossiele energie boosdoener
De gemiddelde mondiale voetafdruk is gelijk gebleven op 2,7 hectare. Maar dat betekent dus wél dat er weer meer beslag op de aarde is gelegd. ‘Het aantal mensen op aarde neemt namelijk toe, hoewel hun consumptie gemiddeld gelijk is gebleven’, legt Juffermans uit: ‘Het probleem wordt groter.’
Dat de gemiddelde voetafdruk in de wereld niet daalt, ligt volgens Juffermans waarschijnlijk aan het grote energiegebruik. Fossiele energie beslaat grofweg tweederde van de voetafdruk. Meer duurzame energie kan de gemiddelde voetafdruk sterk doen dalen, zegt hij. Maar ook vlees- en zuivelconsumptie leggen een groot beslag op de aarde.
In het Living Planet Report geeft het WNF ook oplossingen om de achteruitgang van de biodiversiteit tegen te gaan: om het beschermen en herstellen van ecosystemen en duurzamer produceren en consumeren te stimuleren, moet de waarde van biodiversiteit en ecosystemen doorklinken in politieke en economische beslissingen.
Duitsland gezakt naar 30e plaats
En dan Duitsland (plek 30): daar is de voetafdruk opmerkelijk kleiner geworden. Juffermans: ‘Daar gebruikt men veel meer zon en wind; het aandeel duurzame energie is daar twintig procent tegenover twee à drie in Nederland. Het is hoog tijd dat we naar de duurzame ontwikkeling van onze oosterburen kijken in plaats van naar de consumptie van Amerika.’
Klimaatverandering niet hét probleem, overconsumptie wel
Onlangs bracht Juffermans zelf een gratis nieuw e-book uit over het onderwerp: Mijn hemel! Wat gebeurt er op aarde? Hij begint het boek met de zin ‘Klimaatverandering is hét probleem niet...’ Hét probleem is mondiale overbelasting, in de vorm van ontbossing, overbevissing, het snelle uitsterven van soorten, tekorten aan grondstoffen, hogere voedselprijzen en klimaatverandering
Lees het hele artikel