Plastic eindigt in de mossel

De circulaire economie is hot, maar moeilijker te realiseren dan algemeen wordt aangenomen. Bij het wassen van Fleecetruien die gemaakt worden van gerecyclede PET-flessen komen plasticvezels in het water terecht. De kringloop is dan niet gesloten.

Consultants en beleidsmakers hebben hun hoop gevestigd op de circulaire economie. Gesloten kringlopen moeten ons het perspectief bieden op een way out. De gedachte is simpel; afval mag geen schade veroorzaken aan het milieu op land of in het water. Voorkomen moet dus worden dat afval weglekt wanneer goederen geproduceerd en geconsumeerd worden. Afval bestaat uit waardevolle grondstoffen en die kunnen en moeten worden gebruikt om nieuwe goederen te maken.

Wanneer kringlopen gesloten zijn, is er niets aan de hand en kunnen we eeuwig blijven genieten van de voordelen die plastic ons biedt. Voorwaarde is dat de consument een handje helpt door afval gescheiden in te leveren.

Ingezameld plastic wordt gebruikt om er nieuwe producten van te maken, zoals bijvoorbeeld fleece truien. Is dit een succes voorbeeld van de zo gewenste circulaire economie of juist van het falen daarvan?

Kringloop sluiten is zeer moeilijk

Ecoloog Mark Antony Browne van het University College in Dublin heeft al in 2011 vastgesteld dat bij elke wasbeurt van elke fleece trui meer dan 1900 plastic vezels vrijkomen. Deze zijn zo klein dat ze de waterzuiveringsinstallaties passeren. De vezels worden aangetroffen op het strand en bijvoorbeeld in mosselen. Browne’s conclusie: “Hoe meer mensen synthetisch textiel gebruiken, hoe erger het milieu, dieren en mensen besmet zullen raken”.

Misschien hebt u toevallig zo’n sportieve fleece trui aan terwijl u mosselen eet en stelt u met een goed gevoel vast dat uw kledingstuk gemaakt is van de petflessen die u in de speciale container hebt gedeponeerd, niet wetende dat de mosselen op uw bord gemiddeld één plastic vezeltje per gram mosselvlees bevatten als resultaat van een kringloop die niet gesloten is.

Het is een illusie dat kunststof-kringlopen op deze manier volledig gesloten kunnen worden. De circulaire economie is zeer nastrevenswaardig, maar is uiterst moeilijk te verwezenlijken voor een productiesysteem waarin kunststoffen zo prominent en alom aanwezig zijn.

PlasticSoupFoundation/Michiel Roscam Abbing

Dit is natuurlijk geen pleidooi tegen recycling maar wel een waarschuwing tegen al te hoge verwachtingen van de circulaire economie.